Zakaz palenia w kotłach węglowych od 1 stycznia 2026 r. – co naprawdę wchodzi w życie i gdzie?
Od 1 stycznia 2026 wielu użytkowników bezklasowych kotłów c.o, pieców kaflowych na węgiel wchodzą ważne zmiany. Nadszedł dyfinitywny termin zakazu ich używania za co grożą poważne kary – mandaty do 500 zł lub grzywny do 5000 zł.
Zakaz palenia w starych kotłach – za złamanie zakazu surowe mandaty
W przestrzeni publicznej często pojawia się hasło: „od 1 stycznia 2026 będzie zakaz palenia w kotłach węglowych”. W praktyce najczęściej chodzi o to, że:
- w części województw kończą się okresy przejściowe dla kotłów bezklasowych (tzw. kopciuchów),
- w innych regionach wchodzą w kolejny etap ograniczenia dotyczące także kotłów klasy 3–4,
- osobny blok wymagań dotyczy miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń, czyli m.in. kominków, kóz i pieców kaflowych – zwykle w kierunku standardu Ekoprojekt (Ecodesign) lub doposażenia/modernizacji. Bydgoszcz+3Powietrze Śląskie+3Gov.pl+3
Co oznacza “kocioł bezklasowy/pozaklasowy”?
W uchwałach antysmogowych „pozaklasowy” to najczęściej:
- kocioł bez potwierdzonej klasy wg PN-EN 303-5,
- albo bez tabliczki znamionowej / dokumentów,
- zwykle starsza konstrukcja o wysokich emisjach.
To właśnie te urządzenia są w Polsce eliminowane najwcześniej. Istnieje program CZYSTE POWIETRZE, który umożliwia uzyskanie dopłaty do modernizacji źródła ogrzewania na nowoczesne, niskoemisyjne
A co z piecami kaflowymi i kominkami?
W uchwałach antysmogowych piece kaflowe i kominki zwykle wpadają do kategorii „miejscowe ogrzewacze pomieszczeń”. To oznacza, że nie patrzy się na „klasę kotła”, tylko na spełnienie wymagań jak dla urządzeń z Ekoprojektu (lub dopuszczalne alternatywy: modernizacja, doposażenie w odpylanie – zależnie od regionu). Bydgoszcz+2Łódzkie+2
Gdzie zakaz od 1 stycznia 2026?
Woj. śląskie: od 1.01.2026 nie wolno użytkować kotłów pozaklasowych (bez względu na datę produkcji).
Woj. podkarpackie: harmonogram wygaszania pozaklasowych kotłów jest etapowany; do 1.01.2026 przypada termin dla części pozaklasowych urządzeń
Woj. łódzkie: 1.01.2026 jest kluczową datą dla kominków i pieców (w tym kaflowych) rozpoczętych przed 1.05.2018 – trzeba je wymienić lub dostosować do wymagań ekoprojektu.
Tabela: uchwały antysmogowe i terminy w województwach
Skróty: BK – bezklasowe/pozaklasowe; K3–4 – kotły klasy 3–4; MOP – miejscowe ogrzewacze pomieszczeń (kominki/kozy/piece kaflowe).
| Województwo | BK – kiedy zakaz/termin graniczny | K3–4 – kiedy zakaz/termin graniczny | MOP (kominek/piec kaflowy) – kluczowe wymaganie/termin | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Dolnośląskie | 1.07.2024 um.szczawnozdroj.ibip.wroc.pl+1 | 1.07.2028 um.szczawnozdroj.ibip.wroc.pl+1 | wymagania ekoprojektu (szczegóły lokalne) | W części obszarów (np. duże miasta/uzdrowiska) bywają ostrzejsze zasady. Wrocław |
| Kujawsko-pomorskie | 1.01.2024 Kujawsko-Pomorskie+1 | 1.01.2028 (zakaz kotłów < 5 klasy) Kujawsko-Pomorskie | od 1.01.2024 zakaz MOP niespełniających ekoprojektu (np. piece kaflowe, kominki) Bydgoszcz+1 | — |
| Lubelskie | 1.01.2024 (BK oraz klasy 1–2) strzyzewice.lubelskie.pl+1 | 1.01.2027 strzyzewice.lubelskie.pl+1 | wymagania jak w uchwale (często ekoprojekt dla MOP) | W wielu materiałach gmin/miast terminy są podawane jako „do końca 2023 / do końca 2026”. Gov.pl |
| Lubuskie | (w praktyce docelowo) 1.01.2027 – pozostają tylko urządzenia spełniające ekoprojekt nowasol.pl | 1.01.2027 – jak wyżej (ekoprojekt) nowasol.pl | 1.01.2027 – jak wyżej (ekoprojekt) nowasol.pl | W Lubuskiem występują też regulacje „miejskie” dla większych ośrodków – warto sprawdzić miejsce instalacji. De Dietrich |
| Łódzkie | 1.01.2025 (BK) powiat.pabianice.pl+1 | 1.01.2028 (K3–4) powiat.pabianice.pl+1 | 1.01.2026 – MOP sprzed 1.05.2018: wymiana lub dostosowanie do ekoprojektu Łódzkie+2UML Łódź+2 | W budynkach z siecią ciepłowniczą bywają dodatkowe ograniczenia. UML Łódź |
| Małopolskie | do końca 2022 Małopolska w zdrowej atmosferze | do końca 2026 Małopolska w zdrowej atmosferze+1 | kominki/nowe wymagania – ekoprojekt (z lokalnymi doprecyzowaniami) Małopolska w zdrowej atmosferze | Dodatkowo: w Małopolsce funkcjonują uchwały lokalne (często ostrzejsze). Małopolska w zdrowej atmosferze |
| Mazowieckie | do 1.01.2023 (BK) Gmina Wołomin | do 1.01.2028 (K3–4) Gmina Wołomin | wymogi ekoprojektu dla MOP (z wyjątkami/obszarami) | Mazowsze ma obszary z zakazem paliw węglowych (np. Warszawa od 1.10.2023, część aglomeracji od 1.01.2028). MBP Regionalne Warszawa |
| Opolskie | 1.01.2030 WFOŚiGW w Opolu | 1.01.2032 WFOŚiGW w Opolu | 1.01.2036 (albo modernizacja: sprawność ≥80% / redukcja pyłu) WFOŚiGW w Opolu | W Opolskiem terminy są późniejsze niż w wielu regionach. WFOŚiGW w Opolu |
| Podkarpackie | 1.01.2026 – ostatni etap dla części BK (wg „wieku” urządzenia) Gov.pl+1 | do końca 2027 dla K3–4 (wg materiałów regionalnych) WFOŚiGW+1 | zasady dla MOP zależne od uchwały (często ekoprojekt / doposażenie) | Podkarpackie ma etapowanie: 2022 / 2024 / 2026 dla różnych grup BK. Gov.pl |
| Pomorskie | 1.09.2024 (BK i < kl. 3) Powietrze+1 | 1.09.2026 (zakaz K3–4) Powietrze+1 | od 1.09.2024 – MOP muszą spełniać ekoprojekt Gdańsk – oficjalny portal miasta | W Pomorskiem są różne uchwały (miasta/obszary). Gdańsk – oficjalny portal miasta |
| Śląskie | 1.01.2026 (zakaz BK bez wyjątków) Powietrze Śląskie | kolejne etapy dotyczą też kotłów niespełniających standardów / K3–4 w późniejszych datach | wymogi dla MOP (najczęściej ekoprojekt) | Najgłośniejszy termin 2026 dotyczy BK. RMF24 |
| Świętokrzyskie | (w wielu opracowaniach: wcześniejsze etapy przed 2026) | — | 1.07.2026 – co do zasady użytkowanie tylko kotłów spełniających ekoprojekt Chęciny | Dodatkowo w uchwale pojawia się warunkowy zakaz palenia, gdy jest realna możliwość podłączenia do sieci. Ruciane-Nida |
| Wielkopolskie | 1.01.2024 UMWW+1 | 1.01.2028 UMWW | zasady dla MOP zależne od uchwały | — |
| Zachodniopomorskie | 1.01.2024 bip.rewal.pl+1 | 1.01.2028 (zakaz kotłów poniżej 5 klasy) bip.rewal.pl+1 | wymogi dla MOP (ekoprojekt) Smog Lab | — |
| Podlaskie | brak uchwały wojewódzkiej (stan ogólny) Gov.pl+1 | — | — | Mogą istnieć lokalne regulacje, ale bez „wojewódzkiej” uchwały nie ma jednolitego harmonogramu jak w 14 województwach. Gov.pl |
| Warmińsko-mazurskie | brak uchwały wojewódzkiej (stan ogólny) Gov.pl+1 | — | — | Analogicznie jak Podlaskie – brak wojewódzkiej uchwały antysmogowej wskazywany w komunikatach rządowych. Gov.pl |
Jak sprawdzić, czy Twój piec jest “do wymiany”?
Krok 1: Ustal, czy to kocioł c.o., czy miejscowy ogrzewacz
- Kocioł c.o.: podłączony do instalacji centralnego ogrzewania i zwykle c.w.u.
- Miejscowy ogrzewacz pomieszczeń: kominek, koza, piec kaflowy, piecyk – grzeje bezpośrednio pomieszczenie (czasem z płaszczem wodnym, ale nadal bywa kwalifikowany jako MOP).
Krok 2: Sprawdź dokumenty i tabliczkę znamionową
Dla kotła:
- tabliczka znamionowa i klasa wg PN-EN 303-5,
- certyfikat / instrukcja producenta.
Dla kominka/pieca kaflowego:
- informacja o spełnieniu wymogów Ekoprojektu (lub dopuszczalnej modernizacji – jeśli uchwała ją przewiduje).
Brak dokumentów bardzo często oznacza, że w praktyce urządzenie traktowane jest jak pozaklasowe.
