Rosnące ceny pelletu sprawiają, że coraz więcej właścicieli domów szuka kotła, który może przez większą część sezonu spalać tańsze drewno, a jednocześnie zapewnia komfort automatycznego ogrzewania pelletem. Odpowiedzią na te potrzeby mają być kotły hybrydowe na drewno i pellet.

Problem polega na tym, że nie każdy kocioł reklamowany jako „drewno plus pellet” jest prawdziwą hybrydą. W części urządzeń użytkownik musi ręcznie zmienić tryb pracy, przełożyć elementy paleniska, wymienić drzwiczki albo samodzielnie uruchomić palnik pelletowy. W innych przejście z drewna na pellet następuje automatycznie, bez wizyty w kotłowni.

W naszym porównaniu uwzględniliśmy przede wszystkim:

1. wielkość komory załadunkowej na drewno,
2. automatyczne przełączenie z drewna na pellet,
3. posiadanie potwierdzonych parametrów dla obu paliw,
4. pojemność wodną kotła,
5. sprawność cieplną,
6. emisję CO, OGC, pyłu i tlenków azotu,
7. gabaryty oraz masę urządzenia,
8. wygodę codziennej obsługi.

Porównaliśmy urządzenia dostępne lub oferowane na polskim rynku, między innymi: Cichewicz Sigma Dual, BLAZE Hybrid Biomass, BLAZE Green Combi, ATMOS DC25SP, MPM Wood Pell, DEFRO Firewood Duo i Berski CyberPal Hybrid.

Co musi mieć prawdziwy kocioł hybrydowy?

Samo umieszczenie palnika pelletowego w kotle na drewno nie wystarcza, aby można było mówić o pełnowartościowej hybrydzie.

Dobry kocioł hybrydowy powinien mieć:

• pełnowymiarową komorę zgazowania drewna,
• osobną przestrzeń spalania pelletu lub konstrukcję umożliwiającą pracę obu układów,
• certyfikat albo wyniki badań dla drewna,
• certyfikat albo wyniki badań dla pelletu,
• automatyczne wykrywanie wypalenia drewna,
• samoczynne uruchomienie palnika pelletowego,
• brak konieczności wymiany drzwiczek lub ręcznego przestawiania kotła,
• możliwość współpracy z buforem ciepła,
• automatykę sterującą pompami, buforem i instalacją grzewczą.

Największa różnica pomiędzy poszczególnymi konstrukcjami dotyczy wielkości komory drewna. Na rynku znajdziemy urządzenia z komorą około 70–80 litrów, ale również kotły mieszczące 150, a nawet około 200 litrów drewna.

Ranking kotłów hybrydowych na drewno i pellet

1. miejsce: Cichewicz Sigma Dual

Największa komora drewna i najwyższa pojemność wodna

Sigma Dual zajmuje pierwsze miejsce przede wszystkim ze względu na połączenie bardzo dużej komory drewna, automatycznego przejścia na pellet i wyjątkowo dużej pojemności wodnej.

Producent opisuje Sigma Dual jako urządzenie z oddzielną komorą zgazowania drewna oraz dodatkową komorą pelletową. Dzięki temu palnik nie musi być demontowany podczas palenia polanami. Jeden regulator obsługuje obydwa tryby pracy.

Po wypaleniu drewna czujnik procesu spalania wykrywa spadek temperatury i sterownik może automatycznie uruchomić palnik pelletowy. Użytkownik nie musi przychodzić do kotłowni, przekładać rusztu ani wymieniać drzwiczek.

Najważniejsze parametry Sigma Dual

• pojemność komory drewna: do około 200 litrów brutto w aktualnie opisywanej konstrukcji,
• długość polan: do około 50 cm,
• pojemność wodna: około 175 litrów,
• sprawność na drewnie: około 91%,
• sprawność na pellecie: około 91%,
• ciśnienie robocze: 2 bary,
• automatyczne przejście drewno–pellet: tak,
• oddzielna komora pelletowa: tak,
• konieczność demontażu palnika: nie.

Aktualna karta producenta podaje pojemność wodną 175 litrów. Starsze instrukcje poszczególnych wersji Sigma Dual wskazywały komorę około 115 dm³, dlatego przed zakupem należy sprawdzić dokładną generację i wersję mocy oferowanego urządzenia. Na rynku mogą występować starsze i nowsze odmiany kotła różniące się konstrukcją komory.

Dlaczego Sigma Dual wygrywa?

Jeżeli podstawowym paliwem ma być drewno, pojemność komory jest jednym z najważniejszych parametrów. Większa komora pozwala załadować więcej polan, ogranicza częstotliwość wizyt w kotłowni i daje większą ilość energii z jednego rozpalenia.

Drugim atutem jest 175 litrów wody w korpusie. Jest to zdecydowanie więcej niż w większości konkurencyjnych urządzeń o podobnej mocy.

Trzeba jednak wyjaśnić ważną kwestię: duża pojemność wodna sama w sobie nie oznacza, że kocioł szybciej nagrzeje bufor. O szybkości ładowania bufora decydują przede wszystkim moc użyteczna kotła, sprawność, jakość paliwa i różnica temperatur. Większa ilość wody w kotle zwiększa natomiast bezwładność cieplną, stabilizuje pracę i ogranicza gwałtowne skoki temperatury.

Słabsze strony

Sigma Dual jest urządzeniem dużym i ciężkim. Wymaga odpowiednio przestronnej kotłowni oraz prawidłowo dobranego bufora. Dokumentacja dostępna w internecie obejmuje kilka generacji kotła, dlatego koniecznie trzeba wymagać od sprzedawcy aktualnej karty technicznej i certyfikatów odpowiadających dokładnie kupowanej wersji.

2. miejsce: BLAZE Hybrid Biomass HB 25

Komora 150 litrów i pełne automatyczne przejście na pellet

BLAZE Hybrid Biomass HB 25 jest jednym z najciekawszych konkurentów Sigma Dual. Producent wyraźnie deklaruje automatyczne przejście na pellet po wypaleniu drewna – bez ręcznej ingerencji użytkownika.

Model HB 25 ma komorę załadunkową o pojemności 150 litrów, przystosowaną do polan o długości do 50 cm. Jest to jedna z największych komór wśród kotłów hybrydowych o mocy około 20–25 kW.

Najważniejsze parametry BLAZE Hybrid Biomass HB 25

• moc na drewnie: 25 kW,
• moc palnika pelletowego: 6–20 kW,
• pojemność komory drewna: 150 litrów,
• długość polan: do 50 cm,
• pojemność wodna: 60 litrów,
• sprawność na drewnie: około 90%,
• sprawność na pellecie: około 92%,
• masa kotła: około 580 kg,
• ciśnienie robocze: 3 bary,
• automatyczne przejście drewno–pellet: tak,
• obrotowy palnik pelletowy: tak,
• klasa 5 i Ekoprojekt: deklarowane dla konstrukcji kombinowanej.

Producent podaje wymiary korpusu w formie rysunku technicznego. Wysokość urządzenia wynosi około 1404 mm, a jeden z podstawowych wymiarów głębokości korpusu około 1462 mm. Do tego trzeba doliczyć zasobnik pelletu oraz podajnik, ponieważ ich wielkość zależy od wybranej konfiguracji.

Dlaczego BLAZE zajmuje drugie miejsce?

Decyduje komora o pojemności 150 litrów i bezsporne, opisane przez producenta automatyczne uruchomienie pelletu po wypaleniu drewna.

BLAZE traci punkty w porównaniu z Sigmą ze względu na pojemność wodną wynoszącą tylko 60 litrów. Kocioł waży jednocześnie około 580 kg, co pokazuje, że duża masa nie zawsze oznacza dużą objętość wodną – znaczną część konstrukcji stanowią stal, ceramika i rozbudowana komora spalania.

3. miejsce: ATMOS DC25SP

Mniejsza komora, ale duża pojemność wodna i automatyczny start pelletu

ATMOS DC25SP jest klasycznym kotłem kombinowanym z osobną środkową komorą zgazowania drewna i dolną komorą pelletową. Instrukcja producenta opisuje funkcję automatycznego uruchomienia palnika po wypaleniu drewna.

Producent deklaruje dla kotłów serii DCxxSP automatyczne sterowanie klapami dopływu powietrza oraz możliwość automatycznej zmiany spalanego paliwa.

Najważniejsze parametry ATMOS DC25SP

• moc na drewnie: około 27 kW,
• zakres mocy na pellecie: około 6–20 kW,
• pojemność komory drewna: około 95 litrów,
• długość polan: do 53 cm,
• pojemność wodna: 109 litrów,
• sprawność na drewnie: około 89,9%,
• sprawność na pellecie: około 91,2%,
• masa: około 530 kg,
• wymiary korpusu: około 1695 × 643 × 957 mm,
• automatyczne przejście drewno–pellet: tak, po odpowiednim skonfigurowaniu sterowania,
• klasa emisji: 5,
• Ekoprojekt: tak.

Instrukcja techniczna ATMOS podaje 95 dm³ objętości komory, 109 litrów wody oraz czas spalania drewna przy mocy nominalnej wynoszący około trzech godzin.

Dlaczego ATMOS jest trzeci?

Komora jest mniejsza niż w BLAZE Hybrid Biomass i Sigma Dual, ale ATMOS nadrabia bardzo dużą, jak na tę grupę urządzeń, pojemnością wodną wynoszącą 109 litrów.

Dodatkową zaletą jest możliwość stosowania polan o długości 53 cm oraz bardzo dobrze opisana budowa dwóch oddzielnych przestrzeni spalania.

ATMOS wyprzedził w rankingu BLAZE Green Combi, mimo że BLAZE ma większą komorę. Zadecydowała prawie dwukrotnie większa pojemność wodna ATMOS-a oraz dobrze udokumentowany układ współpracy z buforem.

4. miejsce: BLAZE Green Combi 26

BLAZE Green Combi 26 również jest pełnowartościowym kotłem kombinowanym. Producent deklaruje automatyczne przejście na pellet, obrotowy palnik i brak konieczności ręcznego uruchamiania drugiego paliwa.

Parametry BLAZE Green Combi 26

• moc na drewnie: 26 kW,
• moc pelletowa: 5–25 kW,
• komora drewna: 120 litrów,
• długość polan: do 50 cm,
• pojemność wodna: 55 litrów,
• sprawność drewno/pellet: około 92/94%,
• masa: około 470 kg,
• automatyczne przejście na pellet: tak,
• klasa 5: tak,
• Ekoprojekt: tak.

Pod względem objętości komory drewna BLAZE Green Combi 26 wypada lepiej od ATMOS-a. Traci jednak bardzo dużo w kategorii pojemności wodnej – 55 litrów wobec 109 litrów w ATMOS DC25SP.

Bardzo dobre wyniki emisji BLAZE

BLAZE jako jeden z nielicznych producentów publikuje w katalogu wyniki emisji osobno dla drewna i pelletu.

Dla BLAZE Green Combi 26 producent podaje przy 13% tlenu:

Drewno:

• CO: 18 mg/m³,
• OGC/THC: poniżej 1 mg/m³,
• NOx: 108 mg/m³,
• pył: 14 mg/m³.

Pellet:

• CO: 46 mg/m³,
• OGC/THC: 1 mg/m³,
• NOx: 114 mg/m³,
• pył: 12 mg/m³.

Są to bardzo niskie wartości katalogowe, ale należy pamiętać, że porównanie emisji pomiędzy producentami jest wiarygodne tylko wtedy, gdy wyniki zostały przeliczone do tej samej zawartości tlenu i pochodzą z porównywalnej procedury badawczej.

5. miejsce: Berski CyberPal Hybrid 18

CyberPal Hybrid jest polskim kotłem łączącym komorę drewna z automatycznym palnikiem pelletowym. Producent i materiały promocyjne deklarują automatyczne przełączanie pomiędzy paliwami. Informacja ta pojawia się również w oficjalnych materiałach wideo marki, jednak na stronie produktu brakuje równie dokładnego opisu algorytmu przejścia jak w dokumentacji BLAZE czy ATMOS.

Parametry Berski CyberPal Hybrid 18

• moc nominalna: 18 kW,
• jednorazowa masa drewna w palenisku: około 21 kg,
• pojemność komory w litrach: producent nie podaje jej jednoznacznie,
• pojemność wodna: 81 litrów,
• masa kotła: około 370 kg,
• sprawność nominalna: około 91,96%,
• ciśnienie robocze: 2 bary,
• automatyczne przejście na pellet: deklarowane,
• automatycznie czyszczony palnik: tak.

Dane techniczne dostępne w materiałach handlowych wskazują 81 litrów wody, masę 370 kg i 21 kg paliwa mieszczącego się w palenisku.

Problemem jest brak podania objętości komory w dm³. Kilogramów drewna nie można bezpośrednio porównać z litrami, ponieważ rzeczywista masa wsadu zależy od gatunku drewna, wilgotności, średnicy polan i sposobu ich ułożenia.

Dlatego CyberPal nie może otrzymać wyższego miejsca bez udostępnienia jednoznacznej pojemności komory i pełnej tabeli parametrów dla obydwu paliw.

6. miejsce: MPM Wood Pell 18

MPM Wood Pell ma pełnowartościową komorę zgazowania drewna i osobny palnik pelletowy. Producent udostępnia oddzielne dokumenty oraz deklaruje spełnienie wymagań dla drewna i pelletu.

Najważniejszy problem z punktu widzenia naszego rankingu jest jednak zasadniczy: producent wprost informuje, że zmiana trybu pracy z automatycznego na ręczny i odwrotnie odbywa się ręcznie.

Parametry MPM Wood Pell 18

• moc: 18 kW,
• komora drewna: około 70 litrów,
• wymiary komory: około 700 × 260 mm,
• długość polan: do około 70 cm,
• stałopalność na drewnie: około 5 godzin,
• pojemność wodna: 80 litrów,
• masa samego kotła: około 370 kg,
• masa zestawu: około 410 kg,
• wymiary zestawu: około 1160 × 1250 × 1200 mm,
• sprawność na drewnie: 89%,
• sprawność na pellecie: 91% przy mocy nominalnej,
• automatyczne przejście drewno–pellet: nie.

Dane te są bardzo dobrze opisane w instrukcji producenta.

MPM może być dobrym kotłem dwupaliwowym dla użytkownika, który akceptuje ręczne przełączanie. Nie spełnia jednak najważniejszego kryterium naszego rankingu, czyli samoczynnego uruchomienia pelletu po wypaleniu drewna.

7. miejsce: DEFRO Firewood Duo 19

DEFRO Firewood Duo jest konstrukcją przeznaczoną do spalania drewna kawałkowego i pelletu. Producent deklaruje klasę 5 i Ekoprojekt oraz stosuje palnik pelletowy z funkcją automatycznego czyszczenia.

Parametry DEFRO Firewood Duo 19

• moc pelletowa: 5,3–19,3 kW,
• sprawność pelletowa nominalna: 92,4%,
• sprawność pelletowa minimalna: 92,9%,
• pojemność zasobnika pelletu: około 180 kg,
• pojemność wodna: 84 litry,
• masa kotła: około 436 kg,
• automatyczne czyszczenie palnika: tak,
• komora drewna w litrach: brak jednoznacznej wartości w publicznej tabeli produktu,
• automatyczne przejście po wypaleniu drewna: brak jednoznacznego potwierdzenia w podstawowej karcie technicznej.

W materiałach handlowych i dyskusjach użytkowników pojawiają się sprzeczne informacje. Część sprzedawców i użytkowników opisuje automatyczne przejście, natomiast inne relacje wskazują na konieczność ręcznego uruchomienia trybu pelletowego lub zmianę elementów kotła. Nie jest to wystarczająca podstawa do przyznania wysokiego miejsca w rankingu.

Do czasu przedstawienia przez producenta jednoznacznego zapisu w aktualnej instrukcji, że po wypaleniu drewna palnik pelletowy uruchamia się całkowicie automatycznie i bez przekładania elementów, Firewood Duo należy traktować ostrożniej niż Sigma Dual, BLAZE czy ATMOS.

Tabela porównawcza kotłów na drewno i pellet

* W dokumentacji internetowej Sigma Dual występują różne generacje i wartości komory. Należy wymagać karty konkretnego oferowanego egzemplarza.

** Na stronie i w ofertach nie zawsze jednoznacznie przypisano publikowaną wartość sprawności do każdego z paliw.

Czy pojemność wodna kotła przyspiesza nagrzewanie bufora?

Nie bezpośrednio.

Bufor zostanie szybciej nagrzany przez kocioł o większej mocy użytecznej i wysokiej sprawności, a nie przez kocioł zawierający więcej wody.

Przykładowo kocioł dostarczający do instalacji rzeczywiste 25 kW energii będzie ładował bufor szybciej niż urządzenie oddające 18 kW, niezależnie od tego, czy mieści 60, czy 150 litrów wody.

Duża pojemność wodna ma jednak kilka innych zalet:

• zwiększa bezwładność cieplną,
• stabilizuje temperaturę kotła,
• ogranicza gwałtowne przegrzewanie,
• ułatwia odbiór chwilowego nadmiaru energii,
• zmniejsza częstotliwość nagłych zmian pracy pomp i zaworów,
• może poprawić komfort współpracy kotła z instalacją.

Nie należy jednak traktować wody znajdującej się w kotle jako zamiennika bufora. Dla kotłów zgazowujących drewno bufor o odpowiednio dobranej pojemności pozostaje kluczowym elementem instalacji.

Dlaczego wielkość komory drewna jest tak ważna?

Wielkość komory ma bezpośredni wpływ na komfort obsługi.

Przyjmując podobną jakość drewna, większa komora oznacza:

• możliwość umieszczenia większej liczby polan,
• dłuższą pracę na jednym zasypie,
• mniej wizyt w kotłowni,
• więcej energii przekazanej do bufora podczas jednego cyklu,
• mniejsze zużycie droższego pelletu.

Trzeba jednak uważać na sposób podawania tego parametru. Jedni producenci podają litry, inni kilogramy, a jeszcze inni jedynie wysokość i długość paleniska.

Najbardziej przejrzystą wartością jest pojemność w dm³, czyli litrach. Masa wsadu może zmieniać się nawet o kilkadziesiąt procent w zależności od drewna.

Automatyczne przejście z drewna na pellet – jak powinno działać?

Prawidłowo skonfigurowany kocioł powinien:

1. pracować na drewnie i ładować bufor,
2. kontrolować temperaturę spalin lub stan spalania,
3. rozpoznać wypalenie załadunku,
4. bez udziału użytkownika zakończyć tryb drewna,
5. otworzyć właściwą drogę przepływu powietrza i spalin,
6. uruchomić podajnik oraz zapalarkę,
7. rozpocząć pracę na pellecie,
8. podtrzymywać temperaturę kotła albo bufora.

Właśnie ta funkcja odróżnia pełną hybrydę od zwykłego kotła, w którym można stosować dwa paliwa.

Emisja kotłów hybrydowych – czy można porównywać same liczby?

Tak, ale wyłącznie przy zachowaniu tych samych warunków przeliczeniowych.

Wyniki emisji mogą być podawane:

• przy 10% tlenu,
• przy 13% tlenu,
• w mg/m³,
• w mg/MJ,
• dla mocy nominalnej,
• dla mocy minimalnej,
• jako średnia z badania,
• osobno dla drewna i pelletu.

Dlatego liczba CO wynosząca 100 mg/m³ w jednej tabeli nie musi automatycznie oznaczać lepszego wyniku niż 120 mg/m³ podane przez innego producenta.

Spośród analizowanych marek BLAZE przedstawia jedną z najbardziej przejrzystych tabel, ponieważ podaje CO, OGC, NOx i pył przy 13% O₂ oddzielnie dla drewna i pelletu.

W przypadku pozostałych urządzeń przed zakupem warto poprosić o kompletne sprawozdania z badań, a nie jedynie certyfikat lub znak „5. klasa”.

Ostateczny werdykt – jaki kocioł hybrydowy wybrać?

Najlepszy ogółem: Cichewicz Sigma Dual

Sigma Dual wygrywa dzięki największej deklarowanej komorze drewna, bardzo dużej pojemności wodnej oraz automatycznemu przejściu na pellet. Jest to urządzenie dla użytkownika, który chce przez większość czasu korzystać z drewna, a pellet traktować jako automatyczne zabezpieczenie komfortu.

Najlepszy konkurent: BLAZE Hybrid Biomass HB 25

BLAZE HB 25 ma bardzo dużą komorę 150 litrów i jednoznacznie potwierdzone automatyczne uruchomienie pelletu. Jego słabszą stroną jest pojemność wodna wynosząca tylko 60 litrów.

Najlepszy kompromis komory i pojemności wodnej: ATMOS DC25SP

ATMOS ma mniejszą komorę niż Sigma i BLAZE, ale oferuje 109 litrów wody, polana do 53 cm i dobrze udokumentowane automatyczne przejście na pellet.

Najlepsze opublikowane wyniki emisji: BLAZE Green Combi

BLAZE Green Combi wyróżnia się niskimi wartościami CO, OGC i pyłu podanymi osobno dla obu paliw. Ma również komorę 120 litrów, lecz tylko 55 litrów wody.

Na co uważać przed zakupem kotła drewno–pellet?

Przed podpisaniem zamówienia należy poprosić sprzedawcę o:

• aktualny certyfikat dla drewna,
• aktualny certyfikat dla pelletu,
• pełne sprawozdanie z badania emisji,
• potwierdzenie pojemności komory w litrach,
• pisemne potwierdzenie automatycznego przejścia na pellet,
• opis czynności wymaganych przy zmianie paliwa,
• instrukcję konkretnego modelu i rocznika,
• wymiary kompletnego zestawu z zasobnikiem,
• masę korpusu i całego zestawu,
• wymaganą pojemność bufora,
• warunki gwarancji dotyczące temperatury powrotu,
• informację, czy czujniki bufora są w standardzie.

Najważniejsze pytanie do sprzedawcy powinno brzmieć:

Czy po całkowitym wypaleniu drewna kocioł sam uruchomi pellet, bez wymiany drzwiczek, przestawienia rusztu, zmiany trybu na sterowniku i wizyty użytkownika w kotłowni?

Jeżeli odpowiedź nie jest jednoznaczna albo sprzedawca nie chce potwierdzić tego na piśmie, urządzenie nie powinno być traktowane jako pełna hybryda.

Podsumowanie

Rynek kotłów dwupaliwowych jest bardzo zróżnicowany. Niektóre urządzenia są pełnowartościowymi kotłami zgazowującymi drewno z automatycznym zabezpieczeniem pelletowym. Inne są przede wszystkim kotłami pelletowymi, w których drewno pozostaje paliwem dodatkowym i wymaga większej obsługi.

Na podstawie przyjętych kryteriów pierwsze trzy miejsca zajmują:

1. Cichewicz Sigma Dual – największa komora i największa pojemność wodna;
2. BLAZE Hybrid Biomass HB 25 – komora 150 litrów i automatyczna zmiana paliwa;
3. ATMOS DC25SP – automatyczne przejście, 109 litrów wody i polana do 53 cm.

To właśnie połączenie dużej komory, automatycznego startu pelletu i prawidłowej współpracy z buforem daje użytkownikowi realną niezależność od cen pelletu bez rezygnowania z komfortu automatycznego ogrzewania.